Tweederde van de Nederlandse operationele directeuren plaatst kostenbeheersing bovenaan de agenda. Ook gaat steeds meer van hun werktijd (nu 35% tegen 30% in 2025) naar het draaiende houden van de dagelijkse operatie. Er blijft minder tijd over voor innovatie en productiviteitsverhoging.
De uitvoering hapert: managementinformatie scoort gemiddeld een 2,92 op 5; project delivery een 2,71. Dat zijn de harde conclusies uit de COO Barometer 2026, het jaarlijkse onderzoek van Boer & Croon onder meer dan 25 operationele directeuren uit retail, voedsel, logistiek, energie, healthcare en de maakindustrie.
Van signaleren naar ingrijpen
Ten opzichte van de COO Barometer 2025 is de verschuiving opvallend. Waar vorig jaar vooral werd vastgesteld waar inefficiënties zitten, dwingt 2026 tot actie. Kostenbeheersing is geen financieel vraagstuk meer; het is een operationeel vraagstuk geworden. De blik verschuift van afzonderlijke afdelingen naar de samenhang in de keten. Inefficiënties blijken stelselmatig te zitten in overdrachten tussen sales, planning en operatie: precies de plekken die vorig jaar nog onder de radar bleven.
Ook het thema weerbaarheid verschuift van karakter. In 2025 stond het hoog op de agenda als urgent aandachtspunt. In 2026 is het een structurele realiteit geworden: ‘continuous change’ is de nieuwe operationele norm. Zoals een bestuurder in de automotive het formuleert: “De frequentie van grote verstoringen – van de Straat van Hormuz tot acute leveranciersproblemen – is de afgelopen tien jaar verdrievoudigd. Dat dwingt ons om afscheid te nemen van pure Lean-stabiliteit en bewust flexibiliteit en strategische buffers in te bouwen.”
Vijf ontwikkelingen die de agenda bepalen
De COO Barometer 2026 tekent vijf bewegingen die de operationele agenda domineren:
Weerbaarheid stijgt. Wendbaarheid is geen bijzaak meer. COO’s investeren actief in flexibele organisatiestructuren, verbeterde S&OP-processen en capaciteitsmanagement. Wie dit uitstelt, betaalt straks de prijs van stilstand.
Regionale supply chains winnen terrein. Wereldwijde verstoringen zijn de nieuwe norm. COO’s die blind blijven varen op globale ketens bouwen risico in, in plaats van veerkracht. De beweging naar regionale productie en distributie is dan ook structureel, niet tijdelijk.
Lean-ketens maken plaats voor strategische buffers. Het tijdperk van de volledig uitgeklede lean-keten is voorbij. Buffers en strategische slack zijn geen verspilling; ze zijn een concurrentievoordeel. De automotive-bestuurder onderschrijft dit: “Met de dynamiek van vandaag heb je bewust slack in je systemen nodig, ruimte om onvoorspelbaarheid op te vangen.”
Leiderschap en cultuur blijven doorslaggevend. Leiderschap blijft, samen met kostenbeheersing, het meest bepalende transformatiethema. Wie hier niet in investeert, ziet elke andere verandering stranden. De COO van een retailer benoemt het direct: “Strategie realiseren begint bij de mensen die het moeten uitvoeren. Een sterk team is geen randvoorwaarde; het is de strategie.”
Of zoals een zorgbestuurder stelt: “Als COO moet je proactief opereren, altijd gericht op overmorgen. Maar je kunt nooit meer dan één stap vooruitlopen op je organisatie; anders verlies je de aansluiting.”
Innovatie zakt weg en dat is een probleem. Innovatie en AI staan onderaan de prioriteitenlijst. Van 27% naar 0% als transformatieprioriteit. Dat is geen strategie;het is uitstelgedrag met een hoog prijskaartje.
Het stilste alarm
De verdwijning van innovatie en duurzaamheid van de COO-agenda is de meest verontrustende conclusie uit het onderzoek. Geen bewuste strategische keuze, maar onzichtbare verdringing door kortetermijndruk. Wie dit niet hardop benoemt in de boardroom, ondermijnt het toekomstige concurrentievermogen stilzwijgend.
Middenkader als kritieke factor
Nieuw in 2026 is de scherpe focus op het middenkader als doorslaggevende schakel in de transformatie. Strategie is zelden het probleem. De vertaling naar de werkvloer wel. COO’s die doorbreken investeren structureel in beslisruimte, eigenaarschap en aanspreekbaarheid, niet via incidentele trainingen, maar als onderdeel van de dagelijkse prestatiebeoordeling.
Over de COO Barometer
De COO Barometer is een jaarlijks onderzoek van Boer & Croon naar de operationele uitdagingen en prioriteiten van Nederlandse COO’s. Het rapport combineert kwantitatieve self-assessments met diepte-interviews met meer dan 25 operationele directeuren.
De COO Barometer 2026 is kosteloos te downloaden via deze link.
